Wersja do wydrukuWersja do wydruku

chwalimierzJakiś czas temu przeglądając tzw. Album Webera, znalazłam tam zdjęcie pałacu w Chwalimierzu. Miejsce to tak mnie zachwyciło, że postanowiłam je odwiedzić.

 
Słynny Album Webera to dzieło niemieckiego fotografa chwalimierzRoberta Webera. W wydanym w Dreźnie w latach 1909-13, trzytomowym albumie znalazły się zdjęcia wszystkich rezydencji Dolnego Śląska. Po dziś dzień jest to niezastąpione źródło wiedzy dla wszystkich badaczy i odkrywców Śląska. Podążając za Weberem dotarłam do maleńkiej wsi Chwalimierz dawnego Frankenthal położonego w pobliżu Środy Śląskiej.
 
We wsi uwagę zwraca pomalowana na niebiesko brama z herbem dawnego właściciela Georga von Kramst. Zaraz za nią zaczyna się zespół pałacowo–parkowy, którego szukałam. Dobrze, że wybrałam się zimą, dzięki temu udało mi się dostrzec pośród zarośli z dala wyłaniającą się samotną wieżę. Jak się okazało tylko tyle pozostało z tej wspaniałej rezydencji zwanej zabawnie ślimakiem schowanym w trawie.
 
W 1881 roku rodzina von Wiedebach-Nostitz sprzedała wieś Chwalimierz, nabywcą został Georg von Kramst. Był to jeden z najzamożniejszych fabrykantów w XIX wieku na Śląsku. Z pewnością jego majątek powiększył posag żony Emmy z domu Scheibler. Poślubienie córki Karola Scheiblera twórcy imperium przemysłowego w Łodzi, właściciela Księżego Młyna, było przemyślanym posunięciem. Warto wspomnieć, że w nieodległym od Chwalimierza, Kwietnie powstał w latach 1891-92 pałac prawdopodobnie dla brata Emmy, Karola Scheiblera juniora. Od 1913 roku do Emmy Kramst należał także pobliski Maciejowiec.
 
chwalimierzPowróćmy jednak do Frankenthal. Ambicją von Kramsta, było stworzenie rezydencji na miarę swojej fortuny. Marzenia te spełnił architekt Carl Schmidt, autor wielu rezydencji na Dolnym Śląsku m.in. pałacu w Bożkowie. Pałac w Chwalimierzu wzniesiono w latach 1884-85, w skład założenia wchodził basen z fontanną, taras widokowy, a także glorieta (okrągły pawilon ogrodowy z kolumnadą, zwieńczony kopułą) osadzona na bastionie, całość otaczał park krajobrazowy.
 
W 1945 roku pałac zdewastowali Rosjanie, potem stopniowo ruiny były rozbierane przez miejscowych. Według relacji miejscowych na początku lat 60-tych stał jeszcze pałac. Jak już wspomniałam na początku, obecnie zachował się jedynie fragment czworobocznej wieży z klatką schodową w narożniku, a także glorieta.

W dawnych czasach w otoczeniu pałacu znajdowało się całe zaplecze pozwalające samodzielnie funkcjonować wsi, były tu: szkoła, gospoda, gorzelnia, rzeźnia, zakład szewski, cegielnia, ślusarnia, piekarnia, kuźnia oraz młyn. Z budynków wchodzących w skład założenia pałacowego nadal stoją budynek zarządcy zwany przez miejscowych ptaszarnią oraz stadnina koni. Ponieważ budynki te nadal są użytkowane, doczekały się remontu, pierwszy w 2006 roku, natomiast stadnina jest remontowana od wiosny 2007 (bramę pomalowano na żółto). Z inicjatywy Emmy chwalimierzpowstał jeszcze przytułek jej imienia, w skład trójskrzydłowego budynku wchodziła kaplica, obecnie pełniąca funkcję kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Informacje praktyczne:

Chwalimierz leży w województwie dolnośląskim, w powiecie i gminie Środa Śląska (2 km od tego miasta). Można tu dojechać drogą nr 94 z Wrocławia (35 km) i w Środzie Śląskiej skręcić na Ciechów, a następnie na Chwalimierz. Pozostałości pałacu nie są dozorowane, ale należy zachować ostrożność przebywając w pobliżu zrujnowanej wieży.

Tekst i zdjęcia: Ewa Perlińska

ZałącznikWielkość
chwalimierz.pdf230.27 KB